CRISPR-Cas de DNA-schaar voor alles wat leeft

CRISPR-Cas
(c) wikimedia

CRISPR-Cas is mogelijk wel de grootste ontdekking na de kernsplitsing. De Zuid-Koreanen denken nog 20 jaar nodig te hebben om met deze techniek het DNA van olifanten te verbouwen tot DNA van een Mammoet. In de jaren ’40 van deze eeuw zullen ze weer rondlopen op onze aarde. Waarom willen de Koreanen dit? Hun antwoord hierop is eenvoudig: omdat het kan.

 

CRISPR-Cas de DNA-Schaar

Met CRISPR-Cas kan DNA exact worden aangepast waar men wil. Malaria kan worden uitgeroeid, dierziektes uitgebannen en erfelijke ziektes kunnen worden verwijderd bij de ongeboren baby. De afkorting staat voor Clustered Regularly Interspaced Short Palindromic Repeats. Het zijn codes in het DNA van bacteriën die in 1987 door wetenschappers werden ontdekt.

Bacteriën hebben net als mensen last van virussen en kunnen hier dood aan gaan. Als afweer hebben bacteriën een techniek ontwikkeld waarbij ze een stuk DNA van het virus kunnen inbouwen in hun eigen DNA. Als er weer een aanval van het virus komt herkennen ze het gelijk en treden ze op. Met RNA-moleculen (een soort navigatie-systeem) sporen ze het schadelijke DNA op om vervolgens door de Cas-enzymen het virus-DNA kapot te knippen.

Een paar jaar terug kwam de ontdekking dat met deze techniek heel precies in het DNA van andere levende wezens geknipt kan worden. Vervolgens kunnen stukjes weggehaald worden en gewenste onderdelen erin geplakt kunnen worden. Elke gen-deskundige werkt er nu mee.

Van laboratorium naar ziekenhuis

De CRISPR-Cas techniek bevindt zich nu nog in het laboratorium. Het zal niet lang meer duren voordat de techniek in onze ziekenhuizen beland. Erfelijke ziektes zoals borstkanker zullen binnenkort uit het DNA van de ongeboren baby verwijderd kunnen worden. Willen we HIV/AIDS op deze manier uitbannen? Of wat te denken aan gewenste eigenschappen toevoegen: een goede voetballer als zoon of een tennisster op wereldniveau als dochter.

Hoe denk je zelf over CRISPR-Cas?

Met CRISPR-Cas is het nog maar een kwestie van tijd om DNA aan te passen zoals we willen. Elk levend wezen op aarde zal ermee te maken krijgen. Waar ligt de grens? Hoever willen we gaan? Willen we mensen creëren die geen bewustzijn meer hebben? Die de ideale robots voor ons zijn?

Kom erachter op de boekpresentatie van de thriller De Biomens. 28 januari om 14 uur in Harmelen. Klik hier voor meer informatie en eventueel aanmelden.

De volgende film laat zien hoe DNA wordt aangepast: